Aktualności

Witamy na stronie Konsorcjum Bibliotek - Systemów Bibliotecznych SOWA


Zmiana adresu IP serwera z39.50 (2019-01-11)

W związku ze zmianą adresu IP serwera z Biblioteki Narodowej, użytkownicy systemu Sowa pobierający dane przez protokół Z39.50 proszeni są uruchomienie aktualizacji klienta w oknie importu danych z Biblioteki Narodowej.

 

 

 



385: uzupełnienie słownika o nowe deskryptory (2019-01-11)

 

Słownik pola 385 rekordu bibliograficznego (odbiorca/przeznaczenie czytelnicze), który powinien być wypełniony według przygotowanego wykazu terminów określających charakterystykę grupy docelowej, został uporządkowany i wzbogacony o kategorię osób stanowiącą aż 600 deskryptorów. Terminy w słowniku zostały opracowane na podstawie zasobów katalogu Biblioteki Narodowej.

Przypomnijmy, że pole 385 w rekordzie bibliograficznym powinno być wypełnione w sytuacji, gdy autor, redaktor lub wydawca publikacji wskazał właściwe przeznaczenie czytelnicze w opracowywanym dokumencie.

W polu tym stosuje się wówczas trzy podgrupy deskryptorów:

  1. Grupa wiekowa
  2. Poziom nauczania
  3. Kategoria osób

Deskryptory stosowane w grupie wiekowej i poziomie nauczania zyskują właściwe wyrażenia wprowadzające w podpolu ^m, które poprzedzają stosowny deskryptor w podpolu ^a, natomiast dla deskryptorów w kategorii osób nie stosuje się wyrażenia wprowadzającego, np.

385 ^mGrupa wiekowa ^aMłodzież

385 ^mPoziom nauczania ^aGimnazja

385 ^aBibliotekarze

Formularz opracowania rekordu bibliograficznego w module katalogowania systemu Sowa, zarówno w wersji SQL Standard jak i SQL Premium, posiada słowniki do pól 380 i 655 (w 655 uzupełniono sekcję „publikacji naukowych i publicystyki”), 386 (dodano kolejne cechy językowe dla literatury), 388 i 648 oraz grupy 336, 337 i 338.

Wzorem wymienionych powyżej słowników dla grup deskryptorów, uporządkowanie istniejących i dodanie nowych terminów dla pola 385 powinno przyspieszyć prace bibliotekarzy opracowujących zbiory biblioteczne w formacie MARC21 i wprowadzić większą kontrolę nad jakością metadanych.

Propozycje zmian i uwag w zakresie pragmatyki katalogowania warto sygnalizować w portalu wsparcia. Kolejne usprawnienia w formularzu katalogowania już niebawem.

 



OPAC: usprawnienia w nawigacji fasetowej (2019-01-04)

Katalog biblioteki rozwija się m.in. dzięki sugestiom bibliotekarzy oraz wskazówkom ze strony jego użytkowników – czytelników biblioteki. Ważne, niejednokrotnie krytyczne uwagi, przeanalizowane i uwzględnione w planach rozwojowych wzbogacają możliwości systemu bibliotecznego. Tak też się stało, gdy unowocześniono wyszukiwanie w katalogu i uruchomiono nawigację fasetową. Wówczas pojawiły się propozycje dotyczące rozwoju zastosowanych narzędzi w OPAC systemu SowaSQL Premium.

Przesłane propozycje dotyczące funkcjonalności wyszukiwania w OPAC wskazywały na ograniczenia związane z prezentacją zawartości tylko 10 faset w wynikach wyszukiwania w poszczególnych grupach, tj. Forma i typ, Temat, Gatunek, itd. Wstępnym rozwiązaniem tego problemu stało się udostępnienie 5 najczęściej wypełnionych deskryptorów w poszczególnych blokach faset, dzięki czemu układ faset stał się bardziej przejrzysty i klarowny, ułatwiając czytelnikowi szybsze dotarcie do poszukiwanego zagadnienia, szczególnie gdy korzystał on z katalogu na smartfonie. Natomiast pełnym rozwinięciem tej koncepcji stało się udostępnienie opcji „Pokaż więcej…”, znajdującej się w grupach faset, która rozwija listę 5 faset do nawet 100, udostępniając frazy w poszczególnych kryteriach.

Niemniej ważną sugestią była też propozycja odwrócenia kolejności encji w fasecie wskazującej rok wydania. Prezentacja najnowszych lat wydania na początku listy poprawiła ergonomię wyszukiwania w katalogu.

Istotną funkcjonalnością w OPAC jest możliwość „przypinana” filtrów dla konkretnych grup faset. Każdy wybrany filtr w trakcie wyszukiwania jest widoczny w panelu znajdującym się tuż nad wynikami wyszukiwania w formie pinezki. Będzie on automatycznie profilował wyniki wyszukiwania. Rozwiązanie to jest użyteczne, gdy poszukujemy konkretnego typu dokumentu (audiobooka, książki lub filmu) i interesuje nas wybrana agenda biblioteczna lub rok wydania czy produkcji. W bocznej części tego samego panelu znajduje się również ikonka kosza, której użycie umożliwia jednorazowe usunięcie wszystkich wcześniej założonych filtrów.

Opracowane mechanizmy są intuicyjne, jednak opracowana została instrukcja, w której znajdziemy wyjaśnienia dotyczące korzystania z nawigacji fasetowej i przypinania filtrów. Zob. https://www.demo.sowa.pl

Opis wdrożonych funkcjonalności w OPAC (v. 4.6.0) systemu SowaSQL Premium jest dostępny: https://wsparcie.sowasql.pl/



SowaSQL i książkomaty wspomagają czytelnictwo (2018-12-09)

Rozwój sieci paczkomatów na rynku usług pocztowych jest dynamiczny. Funkcjonuje już 3500 takich urządzeń w Polsce, a ma być ich jeszcze więcej. Z badań Kantar TNS wynika natomiast, że tylko ciągu 3 miesięcy w 2018 r., aż 62 proc. internautów odebrało paczkę w paczkomacie. Paczkomaty ułatwiają odbiór i nadawanie przesyłek oraz obniżają koszty usług kurierskich.

Książkomaty stały się odpowiedzią na zapotrzebowanie użytkowników bibliotek, a ich działanie jest podobne do paczkomatów. Rolą książkomatu nie jest zastąpienie pracy bibliotekarza, ale wsparcie jego zadań w codziennej pracy.

Książkomat jest urządzeniem umożliwiającym samoobsługowe wypożyczanie i zwrot książek lub innych materiałów bibliotecznych, które są zarejestrowane w systemie bibliotecznym. Wyposażony jest w zamykane schowki, ekran dotykowy oraz czytnik kart bibliotecznych. Może być wykorzystywany poza siedzibą biblioteki, a dostęp do niego jest możliwy przez cała dobę, dzięki czemu czytelnik może z niego skorzystać w dowolnym czasie.

Dzięki dostosowaniu systemu bibliotecznego SowaSQL do oprogramowania obsługującego książkomaty, stało się możliwe ich uruchomienie w bibliotekach. Książkomaty pozwalają nie tylko na samodzielny odbiór zamówionych uprzednio w bibliotece książek, ale też na zwrot przeczytanych. Dzięki specjalnym protokołom komunikacyjnym w systemie bibliotecznym, moduł obsługi wypożyczeń oraz katalog OPAC współpracują z książkomatami, pozwalając na profesjonalną, w pełni automatyczną realizację procesów bibliotecznych związanych z wypożyczeniami i zwrotami książek.


Działanie książkomatu jest intuicyjne i nie nastręcza trudności w trakcie odbioru lub zwrotu materiałów. W pierwszej kolejności czytelnik zamawia książki on-line w katalogu bibliotecznym, wskazując w OPAC miejsce docelowe odbioru jako książkomat. Informacja o tym działaniu czytelnika jest automatycznie przekazywana w (poprzez system SowaSQL) bibliotekarzowi, który kieruje do książkomatu zamówione materiały. Gdy bibliotekarz umieści książkę w odpowiedniej skrytce w książkomacie, system biblioteczny SowaSQL automatycznie wyśle powiadomienie do czytelnika (e-mail, sms) informujące go o możliwości odbioru zamówionych materiałów. Czytelnik może teraz swobodnie odebrać zamówioną książkę o dowolnej godzinie. Odbiór materiału realizowany jest w książkomacie za pomocą karty bibliotecznej i czytnika kart. Książkomat automatycznie otwiera schowek z zamówioną książką, którą czytelnik odbiera. System biblioteczny w tym momencie rejestruje wypożyczenie. Do otwarcia skrytki wymagana jest tylko karta biblioteczna. Po wypożyczeniu, czytelnik może zarządzać wypożyczoną książką na swoim koncie w katalogu OPAC i ją prolongować lub zwrócić.

Zwrot książki do książkomatu jest podobny do jej odbioru, jednak konieczna jest weryfikacja zwróconych materiałów przez bibliotekarza w module obsługi wypożyczeń systemu SowaSQL.


Pierwsze dwa książkomaty, które współpracują z systemem SowaSQL zostały zainstalowane w Bibliotece Publicznej w dzielnicy Wawer m.st. Warszawa. Urządzenia zostały zamontowane przed budynkami bibliotek, tuż obok wejścia. Pierwszy z nich, wraz z wrzutnią służącą do zwrotu książek, uruchomiono 27 września 2018 r. w Kulturotece przy ul. Błękitnej. Drugi stanął w listopadzie 2018 r. przed wejściem do biblioteki przy ul. Powojowej.

Kolejny książkomat, którym zarządza system SowaSQL, został zamontowany na stacji kolejowej w Grodzisku Mazowieckim. Biblioteka Publiczna Gminy Grodzisk Mazowiecki w dniu 6 grudnia 2018 r. oddała użytkownikom biblioteki urządzenie, które nie znajduje się w bezpośredniej lokalizacji siedziby biblioteki lecz w budynku Dworca PKP. Książkomat został dlatego oznakowany logiem Mediateki, a na ekranie pojawiła się krótka instrukcja informująca o obsłudze urządzenia.

Instrukcja nt. obsługi książkomatu w programie wypożyczalni systemu SowaSQL jest dostępna w portalu wsparcie.sowasql.pl.


fot. fb.com/MediatekaGrodziskMaz/



Wypożyczanie czytników e-booków w systemie SOWA (2018-10-10)

Biblioteki oferujące usługi związane z wypożyczaniem czytników e-booków, tabletów oraz odtwarzaczy cyfrowych książek mówionych (Czytak) uzyskały możliwość wprowadzenia informacji o posiadanych urządzeniach do systemu bibliotecznego SOWA. Dzięki temu rozwiązaniu, system rejestruje wypożyczenia, zwroty i prolongaty urządzeń elektronicznych oraz tworzy odpowiednie zestawienia statystyczne dotyczące udostępnień. Informacje o czytnikach e-booków i innych mobilnych urządzeniach są wyszukiwane w systemie i prezentowane w OPAC za pomocą dedykowanych kolekcji tematycznych.

Na życzenie biblioteki istnieje możliwość zdefiniowania różnych „inwentarzy” dla urządzeń w systemie SOWA, np. w celu uzyskania odrębnych zestawień statystycznych w sytuacji, gdy biblioteka posiada kilka filii posiadających zestawy urządzeń do wypożyczenia. Wybranie właściwego inwentarza (nieksiążkowego) jest ważne, gdyż na jego podstawie można określić agendę, w której urządzenie będzie udostępniane.

Systemy biblioteczne SowaSQL Standard i SowaSQL Premium mają już zaimplementowaną nową funkcjonalność, przy czym włączana jest na życzenie biblioteki. Szczegółowe informacje nt. wprowadzania, udostępniania i prezentowania informacji o czytnikach e-booków są dostępne w formie instrukcji w portalu wsparcie.sowasql.pl.



< Starsze